Cách khắc phục SSD "mất tích" do bản cập nhật Windows 11

Bản cập nhật Windows 11 KB5063878 gây ra sự cố nghiêm trọng khiến SSD biến mất khi truyền file lớn, đặc biệt ở ổ đã đầy hơn 60%.

Vào ngày 12/08/2025, Microsoft đã phát hành bản cập nhật bảo mật Windows 11 24H2 KB5063878 (build 26100.4946). Ngay lập tức sau đó, các báo cáo về sự cố nghiêm trọng bắt đầu xuất hiện, đặc biệt từ người dùng Nhật Bản, về vấn đề ổ cứng lưu trữ biến mất bao gồm cả Solid State Drive (SSD).

Chọn mua các dòng laptop Windows chính hãng, giá cực tốt tại Minh Tuấn Mobile

Đặc điểm của sự cố

Sự cố xảy ra khi thực hiện truyền tải dữ liệu lớn khoảng 50GB trở lên trên các ổ cứng đã sử dụng trên 60% dung lượng. Điều đáng lo ngại là sự cố này không chỉ ảnh hưởng đến SSD và NVMe mà còn cả ổ cứng HDD truyền thống.

Trong các thử nghiệm độc lập, 12 trong số 21 mẫu SSD đã gặp sự cố, bao gồm ổ WD SA510 2TB trở nên không thể khôi phục ngay cả sau khi khởi động lại. Mặc dù nhiều ổ cứng xuất hiện trở lại sau khi khởi động lại, các trường hợp "NG Level 2" có rủi ro cao có thể dẫn đến hỏng dữ liệu hoặc hỏng ổ cứng vĩnh viễn.

Các thiết bị bị ảnh hưởng

Danh sách các mẫu SSD bị ảnh hưởng rất đa dạng, không chỉ giới hạn ở các SSD sử dụng bộ điều khiển NAND Phison. Các thiết bị gặp sự cố bao gồm WD (Blue SN5000, SA510), Corsair (MP510 và MP600), Solidigm (P44 Pro), ADATA (LEGEND 800, SP580), Samsung (980 PRO 2TB), SanDisk Extreme Pro, Kioxia, và SK hynix Platinum P41.

Phản hồi từ nhà sản xuất và Microsoft

Phison, một trong những nhà sản xuất SSD bị nghi ngờ, đã tiến hành điều tra toàn diện. Công ty đã thực hiện hơn 4.500 giờ thử nghiệm tích lũy cùng với hơn 2.200 chu kỳ thử nghiệm nhưng không thể tái tạo lại sự cố được báo cáo.

Trong tuyên bố với Tom's Hardware, Phison khẳng định: "Chúng tôi đã dành hơn 4.500 giờ thử nghiệm tích lũy cho các ổ cứng được báo cáo có khả năng bị ảnh hưởng và thực hiện hơn 2.200 chu kỳ thử nghiệm. Chúng tôi không thể tái tạo sự cố được báo cáo, và không có đối tác hay khách hàng nào báo cáo rằng sự cố này ảnh hưởng đến ổ cứng của họ."

Phison cũng nhắc nhở rằng các ổ cứng có thể nóng lên trong quá trình truyền tải file lớn, vì vậy việc đảm bảo làm mát phần cứng là rất quan trọng. Ngoài ra, công ty cho rằng có khả năng đây là vấn đề từ phía người dùng chứ không phải lỗi từ Windows 11 hay phần cứng.

Cả Phison và Microsoft đều đã thừa nhận các báo cáo và đang điều tra phối hợp với các đối tác phần cứng. Tuy nhiên, Microsoft vẫn chưa chính thức ghi nhận đây là một sự cố đã biết trên trang Windows Release Health. Microsoft chỉ tuyên bố: "Chúng tôi đang nhận thức được những báo cáo này và đang điều tra cùng với các đối tác."

Cách khắc phục sự cố

Gỡ cài đặt bản cập nhật KB5063878

Để gỡ cài đặt bản cập nhật KB5063878 và ngăn chặn sự cố tiếp diễn, bạn cần thực hiện các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hệ thống

• Mở Settings trên Windows 11
• Click vào System
• Click trang Optional features
• Click "More Windows features" trong phần "Related settings"

• Bỏ tích Windows Sandbox (nếu có) để tránh lỗi 0x800F0825

• Click OK và khởi động lại

Bước 2: Gỡ cài đặt update

• Mở Settings sau khi khởi động lại
• Click Windows Update
• Click trang Update history
• Click "Uninstall updates" trong phần "Related settings"

• Click Uninstall để gỡ bỏ update KB5063878 (build 26100.4946)

• Khởi động lại hệ thống

Bước 3: Tạm dừng cập nhật tự động

• Mở Settings
• Click Windows Update
• Click "Pause for 1 week" để ngăn hệ thống cài lại update

Bước 4: Khôi phục Windows Sandbox (tùy chọn)

• Quay lại System > Optional features > More Windows features
• Tích lại Windows Sandbox và khởi động lại

Khôi phục sau khi ổ cứng biến mất

Nếu bản cập nhật đã được áp dụng và thiết bị của bạn gặp sự cố, bạn có thể thử gỡ cài đặt bản cập nhật theo các bước trên. Tuy nhiên, nếu đã xảy ra mất dữ liệu, trừ khi có bản sửa lỗi vĩnh viễn kèm theo khả năng khôi phục dữ liệu, bạn sẽ phải khôi phục từ bản sao lưu trước đó.

Khuyến nghị dành cho người dùng trong tương lai

Sự cố này là lời nhắc nhở quan trọng về việc duy trì bản sao lưu đầy đủ của toàn bộ thiết bị cũng như bản sao lưu riêng biệt cho các file quan trọng. Bạn có thể sử dụng công cụ System Image Backup để tạo bản sao đầy đủ máy tính, kích hoạt tính năng sao lưu tự động trên Windows 11, và sử dụng File History, Windows Backup cùng OneDrive để sao lưu file.

Để tránh các tình huống tương tự trong tương lai, bạn nên cân nhắc tắt cập nhật tự động trên Windows 11 và lên lịch cập nhật thủ công khoảng 2 tuần sau khi phát hành chính thức nếu không có dấu hiệu sự cố nào với bản cập nhật cụ thể.

Trong thời gian chờ Microsoft và các nhà sản xuất khắc phục hoàn toàn sự cố, người dùng được khuyến nghị mạnh mẽ tránh truyền tải file lớn, hoãn cài đặt KB5063878 nếu chưa cài, và đảm bảo dữ liệu quan trọng được sao lưu an toàn bằng các chiến lược sao lưu mạnh mẽ.