Vấn đề vi phạm bản quyền công nghệ thông tin và sở hữu trí tuệ trên môi trường số từ lâu đã là một bài toán nhức nhối tại thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, một bước ngoặt pháp lý vừa diễn ra khi vào ngày 11/6, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo điều 225 Bộ luật Hình sự.
Đây là vụ án đầu tiên trên phạm vi cả nước được khởi tố liên quan đến hành vi sử dụng trái phép phần mềm máy tính có bản quyền. Cùng với lệnh khởi tố, cơ quan chức năng đã tổ chức khám xét khẩn cấp 5 địa điểm tại Hà Nội, Phú Thọ là các công ty cung cấp máy tính và cài đặt phần mềm.
| Tóm tắt chung các cập nhật nổi bật: - Cơ quan khởi tố: Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ chính thức ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến quyền tác giả.
- Quy mô vi phạm: Lực lượng chức năng phát hiện hơn 400 máy tính có dấu hiệu cài đặt và sử dụng phần mềm bẻ khóa trái phép.
- Thủ đoạn tinh vi: Các đối tượng sử dụng công cụ bẻ khóa, khóa kích hoạt lậu nhằm vô hiệu hóa cơ chế kiểm tra bản quyền của nhà sản xuất.
- Hậu quả kinh tế: Gây thiệt hại trực tiếp ước tính lên tới hàng chục tỷ đồng đối với các chủ thể sở hữu bản quyền phần mềm.
- Nguy cơ an ninh: Việc sử dụng mã nguồn bị can thiệp tiềm ẩn rủi ro cực kỳ lớn về an toàn thông tin, an ninh mạng và rò rỉ dữ liệu.
|
Vụ án Windows lậu đầu tiên tại Việt Nam được phát hiện như thế nào?
Vụ việc bắt đầu phát lộ qua công tác điều tra, nắm tình hình trên địa bàn của Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ. Lực lượng trinh sát phát hiện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Sông Lam (ở phường Nông Trang, tỉnh Phú Thọ) do Nguyễn Thị Thanh Huyền (45 tuổi) làm giám đốc, đã cung cấp 81 máy tính cho nhiều doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn tỉnh Phú Thọ có dấu hiệu bất thường. Qua kiểm tra chuyên sâu, cơ quan chức năng xác định số máy tính này đều sử dụng phần mềm không bản quyền.
Tiếp tục mở rộng điều tra, xác minh tại 1 cơ sở giáo dục trên địa bàn, lực lượng công an tiếp tục phát hiện thêm một lượng lớn thiết bị vi phạm. Cụ thể, có tới 350 máy tính do nhà trường quản lý, sử dụng có dấu hiệu tương tự liên quan đến việc kích hoạt bản quyền phần mềm không hợp pháp. Tổng cộng trong toàn bộ vụ án, đã có hơn 400 máy tính có dấu hiệu sử dụng phần mềm không bản quyền bị lập biên bản.
![Vụ án Windows lậu đầu tiên tại Việt Nam được phát hiện như thế nào?]()
Bóc tách chuỗi cung ứng này, cơ quan công an đã làm rõ vai trò của các doanh nghiệp và đơn vị liên quan trong vụ việc. Toàn bộ số máy tính vi phạm tại cơ sở giáo dục nêu trên được cung cấp bởi hai đơn vị có trụ sở tại Hà Nội là Công ty TNHH Hệ thống thông tin Athena Việt Nam và Công ty TNHH Giải pháp công nghệ Tek-Solution.
Hành vi này đã gây thiệt hại trực tiếp ước tính lên tới hàng chục tỉ đồng, bởi giá trị bản quyền hợp pháp của hệ điều hành Windows và bộ ứng dụng Microsoft Office trên thị trường vốn dao động từ khoảng 4 - 9 triệu đồng đối với mỗi máy tính.
Lật tẩy thủ đoạn cài đặt Windows và Office lậu trên máy tính bán ra thị trường
Để có thể cung cấp một số lượng lớn thiết bị tích hợp sẵn các công cụ làm việc ra thị trường nhằm cạnh tranh bất chính về giá, các đối tượng trong đường dây đã thiết lập một quy trình bẻ khóa phần mềm quy mô và có tổ chức. Thủ đoạn của các công ty này đánh thẳng vào tâm lý muốn tiết kiệm chi phí của một bộ phận khách hàng nhưng vẫn đòi hỏi có đủ công cụ sử dụng ngay sau khi mua máy.
![Lật tẩy thủ đoạn cài đặt Windows và Office lậu trên máy tính bán ra thị trường]()
Quy trình và phương thức thương mại hóa phần mềm lậu của các đối tượng được làm rõ qua các hành vi sau:
- Cài sẵn Windows và Microsoft Office trước khi bàn giao máy: Trước khi tiến hành giao sản phẩm đến tay khách hàng, các kỹ thuật viên của công ty cung cấp sẽ chủ động cài sẵn Windows và Microsoft Office lên thiết bị như một gói tiện ích đi kèm.
- Sử dụng crack, key lậu và activator để kích hoạt trái phép: Do không mua bản quyền chính thức từ nhà sản xuất, các đối tượng đã cài đặt các công cụ bẻ khóa chuyên dụng. Quá trình kiểm tra xác định các máy tính vi phạm đều cài đặt sẵn các bộ công cụ kích hoạt bản quyền trái phép như crack, key lậu và activator.
- Vô hiệu hóa cơ chế kiểm tra bản quyền của Microsoft: Đánh lừa hệ thống xác thực trực tuyến của nhà sản xuất Microsoft để máy tính có thể hoạt động như một thiết bị có bản quyền thật.
- Thương mại hóa cài sẵn cho khách hàng số lượng lớn: Các đối tượng nâng tầm thành hoạt động kinh doanh thương mại hóa cài sẵn cho khách hàng số lượng lớn, trực tiếp cung cấp hàng chục đến hàng trăm máy tính cấu hình lậu cho các tổ chức, doanh nghiệp và cơ sở giáo dục nhằm thu lợi bất chính.
Hành vi bẻ khóa này không chỉ gây thiệt hại về mặt kinh tế cho đơn vị phát triển mà theo cơ quan công an, việc sử dụng các phần mềm được kích hoạt trái phép còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn, an ninh thông tin nghiêm trọng. Các công cụ crack rất dễ bị cài cắm mã độc, phần mềm gián điệp, tạo điều kiện cho các hoạt động tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu và xâm phạm bí mật của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cũng như các cá nhân sử dụng.
.webp)
